شمارهٔ ۴ - در مدح امیر ابواحمد محمد بن محمود بن ناصرالدین سبکتگین

فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۴ - در مدح امیر ابواحمد محمد بن محمود بن ناصرالدین سبکتگین
تا ببردی از دل و از چشم من آرام و خواب
گه ز دل در آتش تیزم گه از چشم اندر آب
عشق تو با چار چیزم یار دارد هشت چیز
مر مرا هر ساعتی زین غم جگر گردد کباب
با رخم زر و زریر و با دلم گرم و زحیر
با دو چشمم آب و خون و با تنم رنج و عذاب
وین عجایب‌تر که چون این هشت با من یار کرد
هشت چیز از من ببرد و هشت چیز تنگ‌یاب
راحت و آرام روح و رامش و تسکین دل
نزهت و دیدار چشم و زینت و فرّ شباب
در رگ و اندر تن و اندر دل و در چشم من
خواب و صبر و روح و خونم را برافتاد انقلاب
رنج دارد جای خون و درد دارد جای روح
عشق دارد جای صبر و آب دارد جای خواب
این تنم از هجر تو چون برگ بید اندر خزان
این دلم در عشق تو چون توزی اندر ماه‌تاب
روی تو بسترد و بربود و بیفکند و ببرد
چار چیز از چار چیز و هر یکی را کرد غاب
خرمی از نوبهار و تازگی از سرخ‌گل
نیکویی از گرد ماه و روشنی از آفتاب
چار چیز تو نباشد سال و مه بی‌هشت چیز
هر یکی زان هشت دارد سوی دل بردن شتاب
چشم تو بی‌خواب و سهر و روی تو بی‌سیم و گل
جعد تو بی‌چین و پیچ و زلف تو بی‌بند و تاب
تاب زلفین و خم جعد تو نشناسم‌همی
از خم و تاب کمند خسرو مالک‌رقاب
میر ابواحمد محمد خسرو ایران‌زمین
کایزد او را چند چیز نیک داد از چند باب
از هنر نام بلند و از شرف جاه عریض
از ادب لفظ بدیع و از خرد رای صواب
با هنر دست سخی و با شرف روی نکو
با خرد خوی نکو و با سخن فصل‌الخطاب
هرگز او در چار وقت از چار چیز اندر نماند
عجز هرگز پیش یک نهمت نگشت او را حجاب
وقت کردار از توان و وقت پیکار از عدو
وقت دیدار از صواب و وقت گفتار از جواب
هشت چیز از او ببرد از هشت مایه هشت چیز
سال و ماه این هشت چیزش را همین است اکتساب
حلم او سنگ زمین و طبع او لطف هوا
روی او دیدار ماه و کف او جود سحاب
رسم او حسن بهار و لفظ او قدر شکر
خلق او بازار مشک و خوی او بوی گلاب
در دیار گوزگانان اندر این عهد قریب
چار چیز نامور کرد از پی مزد و ثواب
مسجد آدینه و عالی‌منار میمنه
سد رود شوربار و جوی آب نوسراب
از پی خوبی و از بهر صلاح مردمان
کشت کرد اندر بیابان، آب راند اندر سراب
دولت و اقبال او بی‌حیلت و بی‌رنج و ذل
بوستان و سبزه کرد از سوخته‌دشتی خراب
هشت چیزش را برابر یافتم با هشت چیز
هر یکی زان هشت سوی فضل او دارد مآب
تیغ او را با قضا و تیر او را با قدر
دست او را با سپهر و خشت او را با شهاب
حزم او را با امان و عزم او را با ظفر
لفظ او را با قران و حفظ او را با کتاب
جان خصمش هر زمانی سوی خویش اندر کشد
تیغ او را از غلاف و تیر او را از قراب
اصل رادی و بزرگی را دو چیز اندر دو چیز
دست او را در عنان و پای او را در رکاب
تابه فروردین زمین از لاله برپوشد ردا
تا به دی‌ماه آسمان از ابر بربندد نقاب
تا چو شهریور درآید بازگردد عندلیب
تا چو فروردین درآید پشت بنماید غراب
شادمان باد او ز ایزد بر گناه او را عفو
دشمنش را بر نکوتر طاعت ایزد عقاب
چار چیزش را مبادا جاودانه چار چیز
این دعا نشگفت اگر گردد به ساعت مستجاب
مدت او را کران و لشکر او را عدد
ملکت او را زوال و نعمت او را حساب
فرخی سیستانی فرخی سیستانی